11/09/2026
KIẾN TRÚC NHÌN THẤY & KIẾN TRÚC KHÔNG NHÌN THẤY
Phải thú thật, đây là một trong những lý do lớn khiến dạo gần đây mình hay ngồi viết vài dòng lặt vặt về nghề.
Lý do còn lại là bởi dạo này mình gặp khá nhiều chủ nhà tìm đến sau khi đã đi qua vài bên thiết kế khác. Tất nhiên, mấy đơn vị cũ đã không mang lại cho họ một kết quả ưng ý. Nhưng tại sao lại thế nhỉ? Tại sao họ lại va vào nhau trước khi tìm thấy mình?
Trước đây mình nghĩ đơn giản lắm: cứ cố làm cho thật tốt đi rồi “hữu xạ tự nhiên hương”. Nhưng ngần ấy thời gian làm nghề, kinh qua bao nhiêu ca phải ngồi “chữa lành” lại mấy bản thiết kế cũ, mới thấy mình ngày xưa ngây thơ và thiển cận thật. Đúng hơn là trước khi cái “hương” của mình kịp bay tới mũi khách, thì hàng tá đơn vị ngoài kia với kiểu Kiến trúc nhìn thấy - có vẻ tốt (tốt thật hay không thì mình không dám lấn lướt ý kiến) - đã bủa vây kín nguồn tin của những vị khách tiềm năng ấy rồi.
Dù nói một cách khiêm tốn thì chắc gì cái kiến trúc mình làm đã thực sự tốt hơn người ta. Nhưng mình nghĩ khách hàng nên được biết tới nhiều kiểu kiến trúc hơn, nhiều cách làm khác nhau để dễ chọn ra thứ thực sự hợp với ngôi nhà của họ. Và nếu phải giới thiệu về thứ mình đang theo đuổi, có lẽ mình xin gọi nó là: Kiến trúc không nhìn thấy.
Với Kiến trúc nhìn thấy, mọi thứ mắt thấy tai nghe diễn ra nhanh gọn lắm. Những tấm hình 3D long lanh bắt mắt, mấy công trình lộng lẫy ngoài đời, đi kèm vô số từ ngữ mỹ miều để bắt mắt chủ nhà.
Nhưng với thứ kiến trúc mình đang làm, nếu chỉ được dùng đúng một từ để tóm gọn thì đó là từ “CẢM”.
Mà cái từ "Cảm" này nó rộng và mông lung lắm. Nó giống như cảm âm trong âm nhạc, cảm tình giữa người với người, cái chất cảm rần rần khi ngón tay mình lướt trên bề mặt một vật liệu, hay rộng ra là thứ cảm xúc chung chung trong từng khoảng không mình hít thở hằng ngày. Nói nôm na thì nó là thứ rất khó chỉ mặt đặt tên. Ngay cả khi mình tả gần đúng nó ở khoảnh khắc này, thì tẹo nữa bước sang thời điểm khác có khi lại chẳng còn đúng nữa.
Nó hệt như việc mình khoái ngồi trà đá vỉa hè Hà Nội hay cafe bệt Sài Gòn vậy. Mình ngồi đó đơn giản vì mình cảm thấy cái không khí mình cần ngay lúc ấy, nhưng tất nhiên không phải lúc nào mình cũng muốn ngồi ngoài đường như thế. Không gian sống cũng vậy, cái làm người ta “cảm” được ở mỗi thời điểm luôn thay đổi, nên gọi tên nó ra cụ thể thật sự rất khó.
Chính vì khó gọi tên nên cái kiểu Kiến trúc không nhìn thấy này khó tiếp cận khách hàng vô cùng. Nhìn vào rào cản truyền thông mà xem, một bức ảnh đẹp lộng lẫy thì dễ lan truyền trên mạng xã hội lắm, chứ cái "cảm giác dễ chịu" thì đố ai chụp lại được để mang đi chạy quảng cáo. Mặt khác, tâm lý đa số người mua là họ chưa từng được trải nghiệm một không gian làm theo chiều sâu cảm xúc, nên theo lẽ tự nhiên họ cứ chọn cái gì mắt mình nhìn thấy trước đã.
Chưa kể chữ "Cảm" nó biến thiên liên tục theo thời điểm, tâm trạng và thói quen sinh hoạt của từng người. Một không gian thực sự tốt phải là không gian biết "thở", biết tương tác linh hoạt với chủ nhà qua từng nếp sống hằng ngày, chứ không thể đứng yên chết dí như một khung hình trên bản vẽ được.
Thật ra, cái khó nhất của việc vẽ nên sự thư thái hay tĩnh lặng là chúng vốn chẳng có hình dáng cố định nào để đặt vào khung hình. Càng làm nhiều, mình càng nhận ra mấy cái giá trị giữ người ta gắn bó lâu nhất với một ngôi nhà lại toàn nằm ngoài tầm mắt quan sát.
Thỉnh thoảng ngoáy vài dòng chia sẻ thế này, đơn giản là mình muốn góp thêm một góc nhìn nho nhỏ vào bức tranh chung. Để ít nhất khi đứng trước quyết định làm nhà, ai đó cũng biết rằng họ có thêm sự lựa chọn về một không gian không chỉ để ngắm nhìn, mà là để sống và để cảm cùng nó mỗi ngày.
