02/07/2026
NGHỊCH LÝ THỊ TRƯỜNG LAO ĐỘNG: DOANH NGHIỆP KHÁT NGƯỜI – NGƯỜI LAO ĐỘNG VẪN KÊU KHÓ TÌM VIỆC
Có người nói vui:
“Thất nghiệp không nhiều, chỉ là thất nghiệp đúng công việc mình mong muốn.”
Thực tế, khi doanh nghiệp đăng tuyển, hồ sơ chất lượng rất ít. Nhưng chỉ cần một người đăng bài “đang cần việc”, lập tức hàng chục, thậm chí hàng trăm doanh nghiệp vào mời phỏng vấn.
Nghe thì mâu thuẫn, nhưng nếu phân tích sẽ thấy đây là hệ quả của nhiều nguyên nhân.
1. Không phải thiếu người, mà thiếu người phù hợp
Doanh nghiệp cần người có thể bắt tay vào làm ngay, có trách nhiệm, có kỹ năng và gắn bó.
Trong khi đó, nhiều ứng viên lại thiếu kinh nghiệm, thiếu kỹ năng hoặc kỳ vọng cao hơn năng lực hiện có.
Khoảng cách giữa “điều doanh nghiệp cần” và “điều người lao động có” ngày càng lớn.
2. Người lao động có nhiều lựa chọn hơn trước
Thị trường hiện nay không còn chỉ có công việc văn phòng hay nhà máy.
Người trẻ có thể:
• Kinh doanh online.
• Livestream bán hàng.
• Làm freelancer.
• Chạy xe công nghệ.
• Làm affiliate.
• Sáng tạo nội dung.
• Làm việc từ xa cho doanh nghiệp khác.
Doanh nghiệp giờ không chỉ cạnh tranh với doanh nghiệp khác, mà còn cạnh tranh với rất nhiều hình thức tạo thu nhập mới.
3. Mức lương không còn là yếu tố duy nhất
Trước đây, người lao động tìm việc.
Bây giờ, họ chọn nơi làm việc.
Họ quan tâm đến:
• Văn hóa doanh nghiệp.
• Sếp có tôn trọng nhân viên không.
• Có cơ hội học hỏi và thăng tiến không.
• Thời gian làm việc có hợp lý không.
• Thu nhập có tăng theo năng lực không.
Một doanh nghiệp có môi trường tốt đôi khi giữ người tốt hơn một doanh nghiệp chỉ tăng lương.
4. Mạng xã hội làm thay đổi cách tuyển dụng
Một bài đăng tuyển thường chỉ tiếp cận những người đang chủ động tìm việc.
Trong khi một bài “Em đang cần việc” lại được rất nhiều doanh nghiệp nhìn thấy cùng lúc.
Điều này tạo cảm giác người xin việc được “săn đón”, dù thực chất họ chỉ đang được nhiều nhà tuyển dụng tiếp cận trong cùng một thời điểm.
5. Doanh nghiệp cũng cần thay đổi tư duy
Thị trường lao động đã chuyển từ “người lao động cần doanh nghiệp” sang “hai bên cùng lựa chọn”.
Muốn tuyển được người giỏi, doanh nghiệp cần xây dựng thương hiệu tuyển dụng, quy trình đào tạo, lộ trình phát triển và một môi trường khiến nhân viên muốn ở lại, chứ không chỉ đăng tin rồi chờ hồ sơ.
Kết luận
Nghịch lý hiện nay không phải là “không có người” hay “không có việc”, mà là sự lệch pha giữa kỳ vọng của người lao động và nhu cầu của doanh nghiệp.
Doanh nghiệp phải hấp dẫn hơn để thu hút nhân tài.
Người lao động cũng phải nâng cao năng lực để có nhiều lựa chọn hơn.
Khi cả hai cùng thay đổi, thị trường lao động sẽ vận hành hiệu quả hơn.
