20/07/2026
VÌ SAO NHÀ CAO TẦNG KHÔNG ĐƯỢC PHÉP SAI NGAY TỪ PHẦN MÓNG?
Một công trình cao tầng có thể sở hữu kiến trúc ấn tượng, vật liệu hiện đại và hệ thống kỹ thuật tiên tiến. Nhưng trước khi những tầng nhà vươn lên, toàn bộ tải trọng của công trình phải được giải quyết từ phần nằm sâu dưới mặt đất.
Đó là lý do móng không chỉ là hạng mục khởi đầu, mà còn là nền tảng quyết định sự ổn định lâu dài của cả công trình.
Khảo sát địa chất – bước đầu tiên để hiểu nền đất
Không thể lựa chọn giải pháp móng chỉ dựa vào số tầng hoặc diện tích xây dựng.
Mỗi khu đất có cấu tạo địa chất khác nhau về chiều dày các lớp đất, sức chịu tải, mực nước ngầm, độ lún và khả năng biến dạng. Kết quả khảo sát địa chất là cơ sở để đơn vị thiết kế xác định:
• Loại móng phù hợp với công trình.
• Chiều sâu và kích thước cọc.
• Lớp đất có khả năng chịu tải.
• Nguy cơ lún tổng thể hoặc lún không đều.
• Biện pháp thi công phù hợp với điều kiện thực tế.
Khảo sát không đầy đủ có thể khiến thiết kế móng không phản ánh đúng nền đất, kéo theo nguy cơ phải thay đổi giải pháp khi đã thi công hoặc phát sinh các vấn đề nghiêm trọng trong quá trình sử dụng.
Cọc – bộ phận truyền tải trọng xuống các lớp đất ổn định
Đối với nhiều công trình cao tầng, lớp đất gần mặt đất không đủ khả năng chịu toàn bộ tải trọng. Khi đó, hệ thống cọc có nhiệm vụ đưa tải trọng của tòa nhà xuống các lớp đất hoặc lớp đá ổn định hơn ở độ sâu phù hợp.
Mỗi cọc phải được tính toán và kiểm soát chặt chẽ về:
• Vị trí và độ thẳng đứng.
• Chiều sâu thiết kế.
• Chất lượng vật liệu.
• Khả năng chịu tải.
• Khoảng cách giữa các cọc.
• Mức độ ảnh hưởng đến công trình lân cận.
Một cọc sai vị trí, không đạt chiều sâu hoặc không bảo đảm khả năng chịu tải có thể làm thay đổi sự phân bố lực trong toàn bộ hệ móng.
Đài móng – nơi tập hợp và phân phối tải trọng
Nếu cọc là bộ phận truyền lực xuống nền đất, thì đài móng là kết cấu liên kết các đầu cọc và tiếp nhận tải trọng từ cột, vách, lõi công trình.
Đài móng phải được thi công đúng kích thước, đúng cao độ, đúng cấu tạo cốt thép và bảo đảm sự liên kết với hệ cọc. Sai lệch tại khu vực này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng truyền lực và làm xuất hiện hiện tượng phân bố tải trọng không đồng đều.
Đối với nhà cao tầng, tải trọng không chỉ đến từ trọng lượng bản thân công trình và người sử dụng. Phần móng còn phải tham gia tiếp nhận các tác động do gió, rung động, thiết bị vận hành và nhiều tổ hợp tải trọng khác trong suốt vòng đời công trình.
Sai số nhỏ dưới móng có thể trở thành vấn đề lớn phía trên
Một sai lệch ở phần hoàn thiện có thể sửa chữa. Nhưng sai lệch thuộc hệ móng thường rất khó quan sát, khó tiếp cận và có chi phí xử lý lớn.
Hệ quả có thể không xuất hiện ngay sau khi thi công, mà bộc lộ dần thông qua các dấu hiệu như:
• Công trình bị lún không đều.
• Tường, sàn hoặc dầm xuất hiện vết nứt.
• Cửa bị kẹt, sàn bị nghiêng.
• Kết cấu chịu lực phát sinh nội lực ngoài tính toán.
• Tuổi thọ và độ an toàn của công trình bị ảnh hưởng.
Vì vậy, thi công móng nhà cao tầng đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa khảo sát, thiết kế, tổ chức thi công, thí nghiệm kiểm tra và giám sát hiện trường.
Tại Xây dựng Sơn An Phát, mỗi công trình cần được kiểm soát từ những hạng mục đầu tiên, bởi chất lượng của một tòa nhà không chỉ được nhìn thấy ở những tầng phía trên, mà bắt đầu từ phần móng nằm sâu dưới mặt đất.