13/03/2023
𝘽𝘼̣𝙉 𝘾𝙊́ 𝘽𝙄𝙀̂́𝙏 𝘽𝙀̂ 𝙏𝙊̂𝙉𝙂 𝙇𝘼̀ 𝙂𝙄̀ ? 𝙑𝘼̀ 𝙇𝙄̣𝘾𝙃 𝙎𝙐̛̉ 𝙃𝙄̀𝙉𝙃 𝙏𝙃𝘼̀𝙉𝙃 𝘾𝙐̉𝘼 𝙉𝙊́ 𝙆𝙃𝙊̂𝙉𝙂 ?
Bê tông (tên tiếng Anh là Concrete) là một loại đá nhân tạo. Được tạo nên từ việc trộn lẫn các thành phần khác nhau, bao gồm: Cốt liệu thô, cốt liệu mịn, chất kết dính và một số chất khác, được trộn theo một tỷ lệ nhất định.
Cốt liệu mịn có thể bao gồm cát, đá dăm, sỏi, tro, đất sét hoặc xỉ, đá phiến cháy. Nó được sử dụng trong việc làm tấm bê tông và bề mặt mịn. Trong khi đó thì cốt liệu thô thường được sử dụng cho cấu trúc lớn hoặc các phần của xi măng.
Bê tông đã được xuất hiện từ rất lâu. Lịch sử phát triển của bê tông có thể chia thành 4 giai đoạn phát triển chính:
*𝑻𝒉𝒐̛̀𝒊 𝒌𝒚̀ 𝒄𝒐̂̉ đ𝒂̣𝒊
Bê tông đã được phát hiện ở các công trình kiến trúc của người Maya từ thời cổ đại. Có thể nói, bê tông đã được ra đời từ rất sớm. Ở thời kỳ đó, bê tông chỉ được sản xuất ở quy mô nhỏ, được các thương nhân Nabatean tiên phong sản xuất.
Họ phát hiện và dựa vào ưu điểm của vôi thủy lực, kết hợp với một số đặc tính tự nhiên của xi măng. Từ đó sản xuất ra bê tông vào những năm 700 trước Công nguyên. Họ xây dựng các lò nung để cung cấp cho việc xây dựng các ngôi nhà bằng gạch vụn, sàn bê tông và bể chứa để cung cấp vữa cho việc xây dựng. Tuy nhiên họ lại giấu kín những lò chứa này.
*𝑲𝒚̉ 𝒏𝒈𝒖𝒚𝒆̂𝒏 𝒄𝒐̂̉ đ𝒊𝒆̂̉𝒏
Ngay sau đó, các nhà khoa học cũng đã phát hiện ra thêm tro núi lửa vào hỗn hợp trên cho phép nó tồn tại được ở dưới nước. Phát minh này xuất hiện từ thời Ai Cập cổ đại, sau đó đến La Mã.
Sàn bê tông được tìm thấy trong cung điện hoàng gia của Hy Lạp, Crete và Sip, đều có tuổi đời từ 1400 – 800 năm trước công nguyên. Ở giai đoạn này, bê tông dùng để xây dựng trong nhiều công trình kiến trúc cổ.
Người La Mã đã sử dụng bê tông rộng rãi từ những năm 300 trước Công nguyên. Vào giai đoạn này, bê tông yêu cầu phải xếp dàn bằng tay cùng với vị trí của nguyên liệu. Mặt khác, bê tông thời La Mã chỉ phụ thuộc vào độ bền của liên kết bê tông để chống lại lực căng.
*𝑻𝒉𝒐̛̀𝒊 𝑻𝒓𝒖𝒏𝒈 𝒄𝒐̂̉
Sau khi Đế chế La Mã sụp đổ thì việc sử dụng vôi nung đã giảm đi rất nhiều. Do nhiệt độ lò nung thấp, trong quá trình nung vôi, thiếu Pozzolana và chất kết dính kém nên đã làm giảm chất lượng của bê tông và vữa.
Chất lượng của bê tông được cải thiện vào khoảng thế kỷ 12, thông qua quá trình nghiền và sàng đá tốt hơn. Từ thế kỷ thứ 14, chất lượng của vữa đã được cải thiện hơn rất nhiều. Tuy nhiên phải đến thế kỷ 17 thì Pozzolana mới được bổ sung trở lại.
*𝐊𝐲̉ 𝐧𝐠𝐮𝐲𝐞̂𝐧 𝐜𝐨̂𝐧𝐠 𝐧𝐠𝐡𝐢𝐞̣̂𝐩
Có lẽ bước tiến lớn nhất trong việc sử dụng bê tông hiện đại được thể hiện ở Tháp Smeaton Tower, được xây dựng ở Anh vào giữa kế kỷ 1756 đến 1759. Đây là công trình tiên phong trong việc sử dụng vôi thủy lực trong bê tông, sử dụng đá cuộc và gạch bột tổng hợp.
Phương pháp xi măng được phát triển ở Anh và cấp bằng sáng chế vào 1824. Bê tông cốt thép ra đời muộn hơn, vào năm 1849 và ngôi nhà bê tông cốt thép đầu tiên được xây dựng vào 1853. Từ đây, bê tông được ứng dụng rộng rãi trong công nghiệp xây dựng.
