08/01/2026
ความชันของท่อระบายน้ำ (Sewage Pipe Slope)
ความลาดเอียง (Slope) ที่เหมาะสมที่สุดสำหรับระบบท่อระบายน้ำทิ้งในอาคารพักอาศัยคือ "1% ถึง 2%" (หรือ 1:100 ถึง 1:50) โดยมีเป้าหมายเพื่อให้เกิด "Self-Cleansing Velocity" (ความเร็วที่น้ำสามารถพัดพาตะกอนไปได้เอง) ซึ่งควรมีความเร็วประมาณ 0.6 - 0.7 เมตร/วินาที
* ท่อขนาดเล็ก (2 - 3 นิ้ว): ควรใช้ความลาดเอียง 2% หรือ 1:50 (2 ซม. ต่อระยะ 1 เมตร)
* ท่อขนาดใหญ่ (4 นิ้วขึ้นไป): ควรใช้ความลาดเอียง 1% หรือ 1:100 (1 ซม. ต่อระยะ 1 เมตร)
* สำหรับหน้างานจริง: หากพื้นที่จำกัดและไม่สามารถทำ Slope ได้ตามทฤษฎี (เช่น พื้นที่ใต้ฝ้าแคบ) ห้ามให้ต่ำกว่า 0.5% (1:200)
การออกแบบ Slope ไม่ใช่แค่ "ให้น้ำไหลลง" แต่คือการจัดการ "Hydraulic" ระหว่าง น้ำ (Liquid) และ ของแข็ง (Solids) ให้เดินทางไปด้วยกันจนถึงปลายทาง
1. กรณีความลาดเอียง "น้อยเกินไป" (เช่น < 0.5% หรือ 4% หรือ > 1:25)
* ปรากฏการณ์: น้ำไหลเร็วเกินไปจนทิ้งของแข็งไว้ข้างหลัง (Liquids run away from solids)
* ผลเสีย: น้ำจะไหลผ่านไปอย่างรวดเร็วเหมือนสไลเดอร์ แต่ของแข็ง จะกลิ้งไปไม่ทันและตกค้างแห้งติดผนังท่อ สะสมจนเกิดการอุดตันในที่สุด นอกจากนี้ยังทำให้เกิดเสียงดังรบกวน และเกิดแรงกัดเซาะ (Scouring) ที่รุนแรงเกินไป
#วิศวกรสิ่งแวดล้อม #สามัญวิศวกรสิ่งแวดล้อม
