21/04/2023
❤️❤️ มาดูเรื่องการตอกเสาเข็ม และ เครื่องมือที่ใช้ในการตอกเสาเข็มกัน ตามที่เพื่อน Foreman ขอมา ❤️❤️
⛩ เสาเข็มตอก คือ เสาเข็มที่ต้องใช้ปั้นจั่นตอกเสาเข็มลงไปในดินจนได้ความลึกที่ต้องการ ซึ่งเป็นวิธีการที่ได้รับความนิยมมากที่สุด เนื่องจากมีวิธีการก่อสร้างไม่ซับซ้อนและค่าใช้จ่ายไม่สูง แต่ในปัจจุบันมีปัญหาในการก่อสร้างในพื้นที่ที่มีอาคารรอบข้าง เนื่องจากแรงสั่นสะเทือนในการตอกและการเคลื่อนตัวของดินที่ถูกแทนที่ด้วยเสาเข็ม
⛩ เสาเข็มตอกมีส่วนประกอบที่สำคัญ คือ
1️⃣ หัวเสาเข็ม (Head) คือ ส่วนบนสุดของเสาเข็มที่รองรับแรงกระแทกจากการตอกเสาเข็ม
2️⃣ ตัวเสาเข็ม (Foot) คือ ส่วนลำตัวของเสาเข็มมีพื้นที่ผิวมากกว่าส่วนอื่นๆ ทำหน้าที่รับแรงฝืดระหว่างเสาเข็มกับดิน
3️⃣ ปลายเสาเข็ม (Tip) คือ ส่วนล่างสุดของเสาเข็ม ทำหน้าที่เจาะทะลุชั้นดินและรับแรงแบกทาน มีหลายรูปแบบแล้วแต่ชนิดของดินที่ตอกผ่าน ได้แก่
✅ ปลายหัวป้าน เหมาะกับการตอกผ่านดินอ่อน
✅ ปลายหัวเข็ม เหมาะกับการตอกผ่านดินอ่อน โดยสวนปลายปักลงชั้นดินดานหรือ ทราย
✅ ปลายหัวดินสอ เหมาะกับการตอกผ่านดินเหนียว กรวด ทราย โดยปลายเป็นเหล็กหล่อ
✅ ปลายหัวปากกา เหมาะกับการตอกผ่านชั้นหิน
4️⃣ แผ่นเหล็กหัวเสาเข็ม (Driving Head) คือ แผ่นเหล็กที่ปิดทับบนหัวเสาเข็มซึ่งถูกยึดด้วยเหล็กสมอเทฝังเข้าเนื้อคอนกรีต ทำหน้าที่รองรับน้ำหนักการกระทบของตุ้มและใช้สำหรับเชื่อมต่อระหว่างเข็มท่อนบนและล่าง
⛩ งานเสาเข็มตอก เป็นจุดเริ่มต้นของความมั่นคงแข็งแรงของงานก่อสร้าง ดังนั้นเพื่อให้การตอกเสาเข็มได้คุณภาพตามที่ได้ออกแบบไว้ จึงจำเป็นต้องมีการวางแผนการตอกอย่างรอบคอบ ซึ่งสรุปเป็นขั้นตอนพอสังเขปได้ดังนี้
✳️ ขั้นตอนที่ 1: เตรียมการก่อนตอกเสาเข็ม
✅ ศึกษาแบบแปลน และผังโครงการ
✅ วางแผนการตอกเสาเข็ม (Piling Sequence)
✅ จัดเตรียมแบบฟอร์มที่ใช้ในการตอกเข็ม (Daily piling record/Pile driving record)
✅ กำหนดวิธีการทดสอบเข็ม (Pile load test)
✅ ทำ Pilot test pile โดยจำนวน Pilot pile คิดตามสัดส่วนของพื้นที่โครงการ
✅ จัดทำเอกสารรายการคำนวณเสาเข็ม และ รายการคำนวณ Blow count
✳️ ขั้นตอนที่ 2: ตอกเสาเข็มทดสอบ (Pilot Pile Test)
✅ วางผังโครงการตามพิกัดค่า Coordinate ที่แบบแปลนกำหนด โดยอ้างอิงจากหมุด BM เดิม (from existing building )
✅ ตรวจสอบตำแหน่งเสาเข็มอ้างอิงตามค่า Coordinate ของโครงการและแบบแปลนที่จัดทำขึ้นโดย Designer (Recheck By Consultant)
✅ ทำการตอกเสาเข็มตัวอย่าง (Pilot test pile) เพื่อหาขนาด และ ความยาวของเสาเข็ม และเสนอขออนุมัติจากเจ้าของ (Owner) โครงการ
✅ เมื่อ Owner อนุมัติขนาดความยาวพร้อมรายการคำนวณ Blow count ของเสาเข็มเรียบร้อยแล้ว ก็เริ่มดำเนินการตอกเสาเข็มได้
✳️ ขั้นตอนที่ 3: ดำเนินการตอกเสาเข็ม
✅ กำหนดจุด Start ของงานตอกเสาเข็มต้นแรกและเส้นทางการเดินปั้นจั่น (Piling Sequence)
✅ เมื่อ Survey วางหมุดเสร็จแล้ว Foreman Recheck ต้องตรวจสอบระยะก่อนว่าถูกต้องหรือคลาดเคลื่อนจากแบบแปลนหรือไม่
✅ ก่อนที่ปั้นจั่นจะยกเสาเข็มขึ้นตอกให้ ทำ off set ตำแหน่งของเข็ม ทั้ง 2 แกน ก่อนยกเสาเข็มขึ้นและ Recheck off set โดย Foreman อีกครั้งเพื่อให้เข็มได้ตำแหน่งที่ถูกต้อง
✅ ก่อนทำการ Check ดิ่ง ควรตอกเข็มให้จมลงไปก่อน ประมาณ 30 – 50 cm. แล้ว Recheck off set อีกครั้งว่าคลาดเคลื่อนหรือไม่ แล้วทำการ Check ดิ่ง โดย Foreman ต้องตรวจสอบด้วยเสมอ ซึ่งการตรวจสอบต้องตรวจสอบทั้ง 2 แกน คือ ด้านหน้าและด้านข้าง โดยค่าการดิ่งไม่ควรเกิน 1 : 500 หรือ 0.1%
✅ ก่อนตอกเสาเข็ม Foreman ต้องตรวจสอบน้ำหนักของตุ้มตอก และระยะยกของลูกตุ้มให้ได้ตามที่คำนวณไว้
✳️ ขั้นตอนที่ 4: การ Check Blow Count
✅ Mark ระยะที่ส่วนปลายของเสาเข็มแต่ละต้นเป็นช่วงๆละ 30 cm. จำนวน 10 ช่วง หรือประมาณ 3 เมตร สุดท้าย
✅ ตอกเสาเข็มจนถึงตำแหน่งที่ Mark ไว้ (3 m.) เริ่มทำการนับจำนวน Blow ในแต่ละช่วง (30 cm.) ทำการบันทึกค่าไว้ของแต่ละช่วงว่าได้ Blow เท่าไหร่ จนกระทั่งถึงช่วงๆหนึ่ง จำนวน Blow จะเพิ่มขึ้นมาก แต่ระยะที่เสาเข็มจมลงน้อยมาก จึงทำการนับ Blow ที่ตอก 10 ครั้งสุดท้าย (Last ten blow) แล้ววัดระยะที่เสาเข็มจมลงในการตอก 10 ครั้งสุดท้าย แล้วบันทึกค่าไว้ (ทำ 2 ครั้ง) (Last ten Blow ต้องไม่เกินจากค่าที่คำนวณไว้)
✅ Foreman recheck ทิศทางการเยื้องศูนย์ของเข็ม บันทึกการเยื้องศูนย์.....................................................
‼️ : เทคนิคการควบคุมงานเสาเข็มตอก
✅ Foreman ควรดูแลและควบคุมอย่างไกล้ชิด กรณีเข็มหัก หัวระเบิด หรือ มีสิ่งผิดปกติให้แจ้ง Engineer ทราบทันที
✅ ปั้นจั่นที่ใช้ในการตอกเสาเข็มต้องอยู่ในสภาพที่แข็งแรง ตะเกียบต้องตรงไม่บิดเบี้ยว
✅ ตุ้มที่ใช้ในการตอกเสาเข็มต้องมีน้ำหนักตามที่คำนวณ (น้ำหนักตุ้มควรอยู่ระหว่าง 0.7-2.5 เท่า ของ น้ำหนักเสาเข็ม)
✅ การยกตุ้มและปล่อยตุ้มของปั้นจั่นต้องได้ระยะตามที่คำนวณไว้
✅ ต้องตรวจสอบเสาเข็มให้อยู่แนวดิ่งตลอดการตอก
✅ ระยะหนีศูนย์ของเสาเข็มในแนวราบไม่ควรเกิน 5 ซม
✅ ระยะหนีศูนย์ของเสาเข็มในแนวดิ่งไม่ควรเกิน 0.1% ของความยาวเข็ม.....................................................
❤️❤️ เครื่องมือที่ใช้ในการตอกเสาเข็ม ❤️❤️
1️⃣ ปั้นจั่นแบบลูกตุ้มปล่อยตก (Drop Hammer)
เป็นวิธีการตอกเสาเข็มแบบดั้งเดิม โดยอาศัยการยกลูกตุ้มเหล็ก แล้วปล่อยให้ตกลงมากระทบเสาเข็ม น้ำหนักของลูกตุ้มเหล็กมีขนาดตั้งแต่ 2.5-7 ตัน การเลือกใช้ขนาดน้ำหนักของลูกตุ้มอยู่ระหว่าง 0.70-2.5 เท่าของน้ำหนักเสาเข็ม ความสูงในการยกลูกตุ้มเหล็ก (Drop Height) โดยทั่วไปประมาณ 30-80 ซม. ขึ้นอยู่กับขนาดของเสาเข็ม ความชำนาญของผู้ควบคุมปั้นจั่น และการกำหนดของวิศวกร ในขณะตอกเสาเข็มต้องตรวจสอบแนวดิ่งตลอดเวลา
✅ ข้อดี
• ใช้เครื่องมือง่ายๆ
• สามารถควบคุมระยะตกของลูกตุ้มได้เสรี
• ไม่ยุ่งยาก เสียค่าใช้จ่าย
❌ข้อเสีย
• หัวเข็มอาจเสียหาย
• ความยาวของเสาเข็มถูกจำกัด
• มีโอกาสเกิดการเยื้องศูนย์กลางเสาเข็ม
• มีอัตราการเติบโตช้า
• มีอันตรายมากในการตอกแบบเอียง
⁉️ การปรับสภาพ
• ใช้ได้กับดินทุกชนิด เมื่อหน้าตัดเข็มค่อนข้างเล็ก
• ปรับสภาพการตอกเข็มได้
2️⃣ ปั้นจั่นแบบดีเซล (Diesel Hammer)
เป็นเครื่องจักรกลที่มีความรวดเร็วในการตอกเสาเข็มมาก โดยทำงานเร็วกว่าแบบลูกตุ้มปล่อยตกประมาณ 3 เท่า ปั้นจั่นแบบดีเซลอาศัยน้ำมันดีเซลเป็นตัวจุดระเบิดขับดันให้ลูกตุ้มสูงลอยขึ้น วิธีการยกเสาเข็มขึ้นมาตอกทำได้โดย มีเครื่องควบคุมการทำงานอยู่ 2 เครื่อง เครื่องหนึ่งสำหรับปั้นจั่น และอีกเครื่องสำหรับตุ้มน้ำหนักแบบดีเซล การตอกทำโดยใช้ลวดสลิงยก และลากเสาเข็มจากเครื่องยนต์สำหรับปั้นจั่น
✅ ข้อดี
• ปฏิบัติงานได้คล่องตัวดีมาก
• ต้องใช้กำลังในการตอกสูง
• ปฏิบัติงานได้ดี
• ค่าเชื้อเพลิงต่ำ
❌ ข้อเสีย
• เครื่องมือมีขนาดใหญ่เพราะน้ำหนักมาก
• ปฏิบัติงานไม่ค่อยดี ในดินอ่อน
• เสียงตอกดังมาก และน้ำมันกระเซ็นออกมา
⁉️ การปรับสภาพ
• เหมาะที่สุดกับดินแข็ง
• ปรับใช้กับดินทุกชนิดได้
3️⃣ ปั้นจั่นแบบไอน้ำ (Single of Double-acting Hammer or Steam Hammer)
การทำงานอาศัยการระเบิดของไอน้ำ หรือแรงกดของอากาศ (Steam Compressed Air) เป็นตัวขับดันเพื่อยกลูกตุ้มขึ้นลงเป็นจังหวะ มีระยะการยกไม่คงที่ ตอกได้รวดเร็ว มีการสั่นสะเทือนแต่ความเสียหายน้อยกว่าการตอกด้วยปั้นจั่นแบบตุ้มปล่อยตก ปัจจุบันปั้นจั่นประเภทนี้ไม่เป็นที่นิยม
✅ ข้อดี
• ปฏิบัติงานได้ดี
• เครื่องบางชนิดสามารถตอกเฉียง หรือตอกต่อเนื่องได้
• หัวเข็มไม่ค่อยเสียหาย
• เครื่องบางชนิดสามารถถอนเสาเข็มได้
❌ ข้อเสีย
• ต้องใช้หม้อน้ำ (เครื่องอัดอากาศ) ขนาดใหญ่
• มีท่อผ้าใบขวาง
• ควบคุมความสูงของระยะลูกตุ้มไม่ได้
• เสียงกระแทกค่อนข้างดัง
• มีเสียงและควันจากเครื่องอัดอากาศ
⁉️ การปรับสภาพ
• ใช้ได้กับดินทุกชนิด
• เหมาะสำหรับการตอกเฉียง
• ตอกตรงๆได้ โดยไม่ต้องมีราง
.....................................................
อ้างอิง : ดร.ชัย มุกดาพันธ์ และคาชูโตะ นากาทาวา (2526) ปฐพีกลศาสตร์และวิศวกรรมฐานราก
: ผศ. วิทวัส สิทธิกูล (2557) เทคนิคก่อสร้าง
: n9-create.com
: tumcivil.com
////////////////////////////////////////////// 👇
🈯️ สนใจสมัครสมาชิกได้ที่ (500 บาท ตลอดชีพ พร้อมรับของแจก คุ้มๆ) : https://engfanatic.tumcivil.com/engfanatic/user/register
💚💚 ติดต่อเรา
✳️ Line : .com หรือ https://lin.ee/dHmT0oN
📱📱 Mobile : 0894990739 Tum ครับ
✅ จำหน่ายซอฟต์แวร์วิศวกรรมของไทย และ อบรมสัมมนาทางวิศวกรรม
🟡🟡 ติดตามสินค้าเพิ่มเติมได้ที่
✳️✳️ Line TumCivil : https://lin.ee/dHmT0oN
▶️▶️ เว็บไซต์ : https://www.tumcivil.com/
❤️❤️ แฟนเพจ : https://www.facebook.com/TumCivil
🙏 ขอบคุณเพื่อนๆที่ให้การติดตามนะครับ หลายคนยังไม่ได้เป็นสมาชิก TumCivil ลองดูนะครับ
//////////////////////////////////////////////////////
✅ www.gooshared.com - ดาวน์โหลด Ebook จากทั่วโลก
✅ www.tumcivil.com - รวบข้อมูล โปรแกรมต่างๆ เอกสารทางวิศวกรรม
