11/06/2026
Alam N’yo Ba?❓❓❓🤔💭
Pagdating sa lindol, mas mabigat na materyales ay kadalasang mas delikado. Eto ang siyensiya kung bakit.
Sa physics, may tinatawag na force o puwersa. Kapag gumalaw ang lupa sa panahon ng lindol, hindi lang basta gumagalaw ang gusali—gumagalaw din ang bigat ng bawat bahagi nito.
Ayon sa equation na Force equals Mass times Acceleration o F = ma, habang mas mabigat ang isang bagay, mas malaki ang puwersang nalilikha kapag inalog ito.
Isipin mo ang dalawang pendulum. Pareho ang haba ng tali, pero ang isa ay may bola na parang golf ball at ang isa naman ay parang bowling ball. Kapag pinag-ugoy mo sila nang pareho, alin ang mas malakas ang puwersang maibibigay kapag tumama? Siyempre yung bowling ball. Dahil mas mabigat ito.
Ganito rin sa lindol. Ang lupa ang nagpapa-ugoy sa gusali. Habang mas mabigat ang gusali at mga bahagi nito, mas malaki ang puwersang nalilikha habang ito ay umuuga. At ang lahat ng puwersang iyon ay kailangang saluhin ng mga poste, beam, koneksyon, at pundasyon.
Kaya ang mabibigat na bubong, makakapal na konkretong pader, malalaking dekorasyon, at mabibigat na kagamitan ay nagdadagdag ng stress sa istruktura kapag may lindol. At sa Pilipinas, karaniwan pa ring ginagamit ang concrete hollow blocks bilang mga pader kahit sa mga upper floor ng bahay at gusali. Mas nagiging problema ito kapag ang istruktura ay hindi naipadisensyo nang maayos ng engineer o kaya naman ay tinipid ang materyales at pagkakagawa.
Ito rin ang dahilan kung bakit maraming modernong earthquake-resistant buildings ang gumagamit ng mas magagaan ngunit matitibay na materyales gaya ng structural steel at engineered timber sa ilang bahagi ng gusali upang mabawasan ang seismic forces.
Pero tandaan, hindi ibig sabihin na awtomatikong ligtas ang magaan at delikado ang mabigat. Ang pinakamahalaga pa rin ay ang tamang disenyo, engineering, kalidad ng koneksyon, at pagsunod sa building code.
Dahil sa lindol, hindi lang tibay ang kalaban. Kailangan mo ring kontrolin ang bigat na kailangang galawin ng kalikasan.
Mas mabigat, mas malaki ang puwersa. Mas malaki ang puwersa, mas malaki ang hamon sa istruktura. At kapag dumating ang The Big One, mas mahalaga ang mahusay na engineering kaysa sa simpleng kapal ng pader.
Sources:
• Newton's Second Law of Motion
• Philippine Institute of Volcanology and Seismology
• National Structural Code of the Philippines
• Federal Emergency Management Agency – Earthquake-resistant design principles.
• United States Geological Survey
• Chopra, A.K. — Dynamics of Structures: Theory and Applications to Earthquake Engineering
CTTO: Erick Quinto
