08/06/2016
Small note for UPS ( လြန္ခဲ့ တဲ့ နွစ္မ်ားစြာ ကတင္ခဲ့တာပါ )
Remark # # # #
သေဘာ တရားနားလည္ ရန္ အတြက္သာ ရည္ရြယ္ပါသည္။ detail မဟုတ္ပါ။
*********************************************************************************
UPS , CHARGER , BATTERY အေၾကာင္း
UPS
=====
UPS အေၾကာင္း ေျပာျပခ်င္ပါတယ္ ။ UPS ဆိုတာယေန ့ေခာတ္မွာ လ်ပ္စစ္နဲ ့ပတ္သက္ သူမ်ားအတြက္ မသိမျဖစ္သိရပါတယ္ ။
UPS ဟာ အလြန္ အေရးႀကီးေသာ electrical equipment ပါ ။ နဲနဲလဲ ၇ွဳတ္ေထြးပါတယ္ ။ စာေတြ ့နဲ ့ လက္ေတြ ့ေပါင္းစပ္ျပီး သင္ယူမွသာ နားလည္နိုင္ပါတယ္ ။ AC UPS and DC UPS ဆိုျပီးရိွပါတယ္။
AC UPS အေၾကာင္းပဲေျပာပါမယ္ ။
ျပည္ စံုတဲ ့ AC UPS ပါ၀င္တ့ဲ equipment ့ မ်ားကေတာ ့
Main AC power supply
Chargers
Batteries cells
Static switch
Inverter
Maintenance switch
Stabilizer ( auto transformer )
တို ့ျဖစ္ပါတယ္။
UPS အဓိကတာ၀န္ကေတာ ့ အေရး ၾကီး equipment မ်ားရဲ ့ AC power supply ကို mili seconds ေတာင္ မျပတ္ေအာင္ထိန္းသိမ္းေပးထားျခင္းပါပဲ။
Operation philosophy ကေတာ ့ Chargers ကေန DC voltage ေျပာင္း Batteries cells ေတြကို အားသြင္း တခ်ဳိ ့ကို Inverter ကေန AC ေျပာင္း ျပီး essential load ေတြကို AC power supply ေပး ။အဲဒီ အခ်ိန္မွာပဲ တဖက္က reserve AC ကေန Stabilizer ( auto transformer ) တဆင္ ့ Static switch ထိေရာက္ေနျပီး synchro ျဖစ္မျဖစ္ ၾကည္ ့ျပီး တကယ္လို ့ Inverter ရုတ္တရက္ျပက္သြားခဲ ့တာနဲ ့ ၂၀၀ မီလီ seconds အတြင္း reserve AC အစားထိုးေပးျပီး AC power မျပတ္ေအာင္ stand by ေစာင္ ့ေနတာပါ ။ Stabilizer ( auto transformer ) တာ၀န္ ကေတာ ့ AC voltage နွစ္ခု တူေအာင္ ခ်ိန္ေပးေနတာပါ ။
Main AC မီးတကယ္လို ့ျပတ္သြားရင္ အားသြင္းထားတဲ ့battery cells ေတြကတဆင္ ့ DC voltage ကိုျပန္ထုတ္ေပးျပီး inverter ကေန AC volt ကို ျဖန္ ့ျဖူးမွာပါ ။ သတ္မွတ္ထားတဲ ့အခ်ိန္ တခု အထိေပါ ့။
Maintenance switch ကေတာ ့inverter ျပုျပင္ထိန္းသိမ္းဖို ့ပါပဲ ။
ဒါေတြကေတာ ့AC UPS အၾကမ္းဖ်င္း အခ်က္ေတြပါ ။
Chargers ( or ) rectifier
======================
Chargers သို ့မဟုတ္ rectifier ဟုလည္း ေခၚပါတယ္ ။AC volt DC volt သို ့ေျပာင္းေပးတာျဖစ္ပါတယ္ ။
Ni-cadmium battery နွင္ ့ Lead acid battery Charger ဆိုျပီး ၂ မ်ဳိး ထုတ္တတ္ပါတယ္ ။ charger ရဲ ့တာ၀န္ကေတာ ့battery cells အားသြင္းေပးျခင္း ႏွင္ ့ inveter အတြက္ DC voltage ကိုထုတ္ေပးျခင္း ျဖစ္ပါတယ္ ။ အဓိကကေတာ ့ diode/thyristor မ်ား capacitors မ်ားျဖင္ ့ဖြဲ ့စည္းတည္ေဆာက္ထားပါတယ္ ။ electrical engineer မ်ားအေနျဖင္ ့ charger တခုစီ ရိွ set ပိုြင္ ့မ်ားကိုေတာ ့manufacture document မ်ားမွေနရ်္မသိမျဖစ္ သိရိွထားရပါမည္။ ဥ ပမာ float charge voltage, high rate trip point ,low voltage trip point , reset voltage point etc …
ျပည္ ့စံုေသာ Charger ( rectifier ) တခုတြင္ ပါ၀င္ေသာ equipment မ်ားမွာ
diode/thyristor bridge assembly
AC DC voltage ေျပာင္းရာတြင္ သံုး သည္ ။ capacitors မ်ား က DC voltage ကို ျငိမ္ေအာင္ ထိမ္းရာတြင္ သံုးသည္ ။
Blocking diode unit
Charger မ်ား parrel power supply လုပ္ရာတြင္ အဓိကထားသည္ ။ High DC voltage ကို ေလ်ာ ့ခ်ရာတြင္ သံုးသည္ ။
Exhaust fan unit
Rectifier diode unit မ်ားသည္ အပူ အမ်ားၾကီး ထုတ္သျဖင္ ့ မျဖစ္မေန တပ္ဆင္ရ သည္။Heat sink မ်ားမွ အပူမ်ားကို အျပင္မွ ေလးေအးမ်ားျဖင္ ့ဖလွယ္ေပးသည္ ။
Battery temperature sensor ( for battery compensation )
Battery အားသြင္းရာတြင္ ကို factor တခုအေနျဖင္ ့တြက္ခ်က္ သြင္းယူသည္ ။ မ်ားမ်ားပူလ်င္ DC volt ေလ်ာ ့သြင္း သည္ ။
Battery electrolyte level sensor
Battery cell တခ်ဳိ ့ မ်ားတြင္ တပ္ဆင္ထားျပီး electrolyte ေလ်ာ ့သြားလ်င္ alarm တက္ ေအာင္ ျပ ုလုပ္ထားသည္ ။ seal မ်ားတြင္ အသံုးမျပုပါ ။
Battery charging system
Battery ကို အေျခအေန အမ်ုိ းျဖင္ ့သြင္းနိုင္ေအာင္ ျပ ုလုပ္ထားပါသည္ ။ အေျခအေန ၃ မ်ဳိး ရိွပါသည္။
Floating charge ကို ပုံမွန္ အခ်ိန္ တြင္ အားသြင္း ပါသည္ ။ battery in a fully charged condition.
Commissioning charge (or boost charge) ကို Battery အစ ဦး အားသြင္း ရာတြင္ သံုး ရပါသည္။
High rate charge or equalization charge ကို တခါတရံ battery cells မ်ား ညီမ်ွသြားေစရန္ နွင္ ့ ျပန္လည္ျပီး ( restores the battery to full capacity) အသံုး ျပဳသည္ manual or auto time setting( periodically by the system at fixed intervals 1 month, 3 month , 6 month etc..) ျဖင္ ့သြင္းတတ္ပါသည္ ။ Battery ကို High rate charge ျဖင္ ့ ၾကာရွည္စြာ အားမသြင္းရ ပါ ။
Auto discharge test system unit
Battery မ်ားသည္ အျမဲအားသြင္းထားျခင္း သည္ သက္တန္းကိုတိုေစပါသည္ ။ တခါတရံ ျပန္လည္သံုးေပး ( discharge ) ရပါသည္ ။ ထို ့ေၾကာင္ ့ Auto discharge test system မ်ားကို ထည္ ့သြင္း တည္ေဆာက္ထာရပါသည္ ။ Battery performance ကို လည္း တခါတည္းတြက္ခ်က္ပါသည္ ။
Charger system fault Protection unit
အျခား electrical equipment ကဲ ့သို ့ ျဖစ္ေပၚေစ ေသာ fault မ်ားကို ၾကိုတင္ကာကြယ္ ျပီး သိရိွေအာင္ alarm system မ်ားတပ္ဆင္ထားပါသည္ ။
► Main AC power fault alarm
► High DC volt alarm
► High DC current fault alarm
► Low DC voltage alarm
► High temperature alarm
► Diode dropper fault
► Fuse/ circuit breaker trip alarm
► Fan frailer fault alarm
► ETC……………………..
Earth fault protection
ျဖစ္ေပၚတတ္ေသာ Earth fault မ်ားကို ေစာင္ ့ၾကည္ ့ရ်္ insulation မ်ားသတ္ မွတ္ခ်က္ ေအာက္နိမ္ ့က်လာေသာအခါ alarm ေပးပါသည္ ။
HMI unit
Setting ခ်ိန္ညိွျခင္း history မ်ားျပန္လည္ဖတ္ရွဳ ၿခင္း alarm မ်ားကို clear လုပ္ျခင္းမ်ား ကို သံုးပါသည္။
Meter မ်ား
Operation measurement မ်ားကို လြယ္ကူစြာ ၾကည္ ့ရွဳ နိဳင္ေအာင္ volt , ampere meter မ်ား ကို panel မ်ားတြင္ တပ္ဆင္ထားပါသည္ ။
BATTERY
======================
Battery ေတြဟာ UPS မွာ အရွုတ္အေထြးဆံု းလို ့ေျပာရမွာပါ ။ မထိမ္းသိမ္းတတ္ရင္ မွန္မွန္ မၾကည္ ့ရွဳ ရင္ ပ်က္စီးလြယ္ျပီး ေစ်းလည္းၾကီးပါတယ္ ။
ေလ ့လာမယ္ဆို ေအာက္ပါေတြကိုေလ ့လာရပါမယ္။
Battery Type ( construction of battery ) and applications
Operating features
Battery capacity
Charging current
Installation and storage
Maintenance of block batteries in service
Battery safety
CELLS ေတြကို parallel ျဖစ္ျဖစ္ series ျဖစ္ျဖစ္ ဆက္ျပီးသံုးပါတယ္ ။ ေတြ ့ေနက် ျဖစ္တဲ ့ Lead Acid batteries 12 VDC ဆိုတာ cell ေျခာက္ လံုးကိုတြဲ သံုး ထားတာပါ Battery က ၂မ်ဳိးေခၚပါတယ္ ။ primary cell and secondary cell လို ့ေခၚပါတယ္ ။
PRIMARY CELLS က အားျပန္ သြင္းလို ့မရပါဖူး
SECONDARY CELLS က အားျပန္ သြင္းလို ့ရပါ တယ္ ။
UPS မွာ သံုးတာ က secondary cell ျဖစ္ျပီး အခုေျပာမွာက secondary cell အေၾကာင္းပါ ။
Commercial type UPS ေတြမွာ သံုး တဲ ့ SECONDARY CELLS Battery
၂ မ်ဳိး ရိွပါတယ္ ။
Lead Acid batteries နွင္ ့ Nickel Cadmium batteries ဆိုျပီးပါ ။
The electrolyte of a cell က liquid or paste ျဖစ္နိုင္ပါတယ္ ။
သိထားရမွာ က liquid ဆိုရင္ wet cell လို့ေခၚ ျ႔ပီး Paste ဆိုရင္ dry cell လို့ေခၚပါတယ္။
Seal type နဲ့ vent type ဆိုျပီး ၂မ်ဳိး ေတြ ့ရပါတယ္။
Lead Acid batteries
အက္ ဆစ္ အေျခ ခံျဖစ္ပါတယ္ ။ 1 cell မွာ 2VDC ဆီရိွပါတယ္ ။ vent and seal type ဆို ျပီး ၂ မ်ဳိး ရိွပါတယ္ ။
Charging voltage ေတြကေတာ ့ေအာက္ပါအတိုင္း အနီးစပ္ဆံုးယူလို ့ရပါတယ္ ။
Boost charge 2.65 / cell VDC
Normal charging 2.3 to 2.4 V /cell VDC
Float charge 2.23 V/cell VDC
သက္တမ္းအားျဖင္ ့ ၂ နွစ္မွ ၂၅ ထိ ရိွပါတယ္
The specific gravity ကေတာ ့ 1.210 to 1.300 for new, fully charged batteries ျဖစ္ပါတယ္။. lead peroxide (combination of lead and oxygen) ဟာ positive plate , ဘက္ကျဖစ္ျပီး porous, spongy lead ဟာ negative electrode ျဖစ္ပါတယ္ ။ electrolyte solution ဟာ sulphuric acid နဲ ့water ျဖစ္ပါတယ္ ။
End of discharge voltage က 1.6 VDC ျဖစ္ပါတယ္။
Nickel Cadmium
ေဗ ့ အေျခ ခံျဖစ္ပါတယ္ ။ 1 cell မွာ 1.2 VDC ရိွပါတယ္ ။ Nickel compounds ဟာ positive plates ဘက္ကျဖစ္ျပီး cadmium compounds ဟာ negative. ျဖစ္ပါတယ္ ။ electrolyte solution ဟာ potassium hydroxide ျဖစ္ပါတယ္ ။ The average specific gravity ကေတာ 1.190 at 22°C မွာရိွရ ပါမယ္ ။ သက္တမ္းအားျဖင္ ့ ၅ နွစ္မွ ၂၅ ထိ ရိွပါတယ္
Boost charge 1.55 to 1.7 / cell VDC
Normal charging 1.35 to 1.5 V /cell VDC
float charge 1.35 V/cell VDC
End of discharge voltage က 1 VDC ျဖစ္ပါတယ္။
Battery ေတြ ရဲ့ Capacity ေတြကို (Ah) နဲ ့ေျပာပါတယ္
ေနာက္ က အသံုးျပုရန္ အတြက္ မူတည္ျပီး C5, C 10 အစ ရိွသျဖင့္ သတ္မွတ္ ေသးပါတယ္။
အဲဒါက 100 Ah battery တလံုးမွာ C5 ဆို 20 Amp ကို 5 hours သံုးနိုင္တယ္ လို့ေျပာတာပါ။
C10 ဆို 10 Amp ကို 10 hours သံုးနိုင္တယ္ လို့ေျပာတာပါ။
===========================================end
Recommended torque for connecting
screws are:
• M 5 = 7.5 ± 0.8 N.m
• M 6 = 11 ± 1.1 N.m
• M 8 = 20 ± 2 N.m
• M10 = 30 ± 3 N.m
