08/08/2026
❌ Vì sao lương thực nhận luôn “ít hơn” con số trên hợp đồng? Đọc hiểu 給与明細書 trong 5 phút!
👷 Nhiều anh em kỹ sư mới sang Nhật, tháng đầu nhận bảng lương thường có chung một cảm giác hụt hẫng: "Ủa, hợp đồng ghi 25 man mà sao vào tài khoản chỉ còn hơn 20 man?"
Đừng vội nghĩ công ty "ăn bớt" của mình. Chỉ cần dành ra 5 phút đọc bài này, Hanabi sẽ giúp các bạn tự tin cầm tờ Meisaisho (給与明細書) lên và hiểu chính xác từng Yên đã đi đâu.
🧩 Cấu tạo bảng lương thông thường:
Trước khi đi vào chi tiết từng khoản, các bạn cần nắm rõ 2 khái niệm quan trọng này:
① Lương Gross (総支給額): Là tổng thu nhập trước khi khấu trừ, bao gồm:
- Lương cơ bản
- Phụ cấp nhà ở
- Phụ cấp đi lại
- Phụ cấp chứng chỉ
- Tiền tăng ca
- Các khoản hỗ trợ khác
② Lương Net (手取り) : Là số tiền thực nhận vào tài khoản, sau khi đã trừ hết các khoản thuế, bảo hiểm, lương hưu,...
⚠️ Lưu ý: Lương Gross của một số công ty có thể đã bao gồm hoặc chưa bao gồm tiền tăng ca cố định. Khi phát sinh làm thêm giờ, tiền tăng ca sẽ được cộng vào lương Gross và tính khấu trừ theo tỷ lệ tương ứng. Vì vậy, tháng nào tăng ca nhiều thì số tiền bị khấu trừ cũng sẽ nhiều hơn.
📋 Một tờ Meisaisho tiêu chuẩn sẽ xoay quanh 3 mục chính:
勤怠 (Kintai) - Chuyên cần: Số ngày công, giờ làm thêm, ngày nghỉ phép
支給 (Shikyu) - Khoản được trả: Lương cơ bản + các loại phụ cấp + tiền làm thêm
控除 (Koujo) - Khoản khấu trừ: Đây chính là khoản mà nhiều bạn thắc mắc
Trong khi 2 mục đầu khá rõ ràng, thì 控除 (Khấu trừ) lại là phần hay gây hoang mang nhất. Cùng Hanabi làm rõ ngay mục thứ 3 này nhé!
💡 Phần khấu trừ (控除) gồm những gì?
1️⃣ 健康保険料 - Bảo hiểm y tế
Giúp bạn chỉ phải trả 30% viện phí khi khám bệnh, còn 70% sẽ do bên quỹ bảo hiểm lo.
👉 Mức đóng dao động khoảng 9,9% lương (tùy từng tỉnh). Tuy nhiên, công ty sẽ đóng một phần, người lao động đóng một phần, nên số tiền thực tế bạn phải đóng chỉ khoảng một nửa.
2️⃣ 厚生年金保険料 - Bảo hiểm hưu trí (hay gọi là Nenkin)
Đây là khoản nhiều anh em thắc mắc nhất: "Em có định ở Nhật cả đời đâu mà đóng hưu trí làm gì?"
Hiểu đơn giản thế này: Nenkin giống như một cuốn sổ tiết kiệm bắt buộc đứng tên mình. Khi bạn về nước hẳn (không đủ điều kiện nhận lương hưu Nhật), thì hoàn toàn có thể làm thủ tục rút một phần tiền đã đóng (脱退一時金) trong vòng 2 năm sau khi về nước. Tức là đây không phải "mất trắng", mà là tiền của mình, chỉ là tạm thời chưa lấy ra được ngay.
Tỷ lệ đóng là 18,3% lương, cũng được chia đôi giữa công ty và người lao động .
3️⃣ 雇用保険料 - Bảo hiểm thất nghiệp
Khoản này nhỏ nhất (khoảng 0,5% lương), nhưng lại rất có ích: Nếu chẳng may công ty phá sản hay bạn bị cho nghỉ việc ngoài ý muốn, khoản này giúp bạn có trợ cấp thất nghiệp trong lúc tìm việc mới.
4️⃣ 所得税 - Thuế thu nhập
Đây là thuế nộp cho nhà nước Nhật, tính theo kiểu lũy tiến - lương càng cao, tỷ lệ thuế phần vượt càng cao (từ 5% đến 45%). Mỗi tháng công ty tạm trừ một khoản gần đúng, đến cuối năm sẽ có đợt quyết toán thuế (年末調整) để tính lại chính xác. Nếu đóng dư, bạn sẽ được hoàn lại tiền vào lương tháng 12 hoặc tháng 1.
5️⃣ 住民税 - Thuế thị dân (thuế cư trú)
Khoản này sẽ nộp cho tỉnh/thành phố nơi mình đang sinh sống, dùng để xây trường học, bệnh viện, đường xá, công trình công cộng tại chính khu vực mình ở.
Điểm đặc biệt: Thuế này tính dựa trên thu nhập của năm trước, nên năm đầu tiên mới sang Nhật, bạn sẽ CHƯA bị trừ khoản này. Đến khoảng tháng 6 của năm thứ 2, khoản này mới bắt đầu xuất hiện trên phiếu lương. Nhiều bạn bất ngờ vì tưởng "tự nhiên lương mình bị giảm", thực ra là do quy luật này chứ không phải phía công ty thay đổi gì.
6️⃣ 介護保険料 - Bảo hiểm chăm sóc dài hạn (chỉ áp dụng từ 40 tuổi)
Khoản này chỉ xuất hiện khi bạn bước sang tuổi 40, dùng để hỗ trợ chi phí chăm sóc người cao tuổi trong xã hội Nhật. Ai dưới 40 tuổi thì chưa cần quan tâm mục này.
7️⃣ 家賃 (Tiền thuê nhà) và tiền điện, nước, ga - không phải bạn nào cũng có khoản này
Ngoài 6 khoản bắt buộc theo luật ở trên, một số anh em sẽ thấy phiếu lương của mình có thêm dòng 家賃 (tiền thuê nhà) và tiền điện, nước, ga.
👉 Lý do: Đây là những bạn đang ở nhà do công ty đứng ra thuê thay cho mình (thay vì tự đi tìm nhà và ký hợp đồng riêng). Vì công ty đã ứng trước tiền nhà cho chủ nhà hoặc nhà cung cấp, nên phần chi phí này sẽ được khấu trừ trực tiếp vào lương hàng tháng, thay vì bạn phải tự chuyển khoản riêng.
Khoản này không nằm trong nhóm thuế/ bảo hiểm bắt buộc theo luật, mà tùy vào thỏa thuận nhà ở giữa bạn và công ty, nên mức trừ và cách tính sẽ khác nhau tùy từng công ty, từng nơi ở. Nếu không rõ số tiền bị trừ có khớp với chi phí thực tế không, bạn cứ trao đổi phòng nhân sự để được giải thích cụ thể.
🎯 Vậy tóm lại, các khoản tiền của mình đóng đã đi đâu?
Chúng không hề biến mất mà được chuyển thành:
- Quyền lợi được khám bệnh với chi phí tiết kiệm ngay khi cần
- Một khoản tiết kiệm hưu trí có thể rút lại khi về nước
- Khoản dự phòng an toàn nếu chẳng may mất việc
- Có thể đóng góp cho hạ tầng nơi mình đang sinh sống và làm việc
Hiểu đúng bản chất, các bạn sẽ đọc phiếu lương với tâm thế chủ động hơn, và cũng dễ dàng phát hiện nếu có sai sót thực sự để trao đổi lại với công ty một cách rõ ràng, đúng chỗ.
📌 Lưu ý: Tỷ lệ đóng bảo hiểm có thể chênh lệch nhẹ theo từng tỉnh và từng công ty bảo hiểm. Nếu có thắc mắc về phiếu lương cụ thể của mình, các bạn nên hỏi trực tiếp phòng nhân sự công ty để được giải đáp nhé!
![[Kanagawa] 品質管理・検査スタッフ 💴 想定年収: 350～450万円- Tiếng Nhật N2 + Có bằng lái xe- Chào đón người chưa có KN- TN liên quan về cơ...](https://img3.glonstruct.com/253/174/1496123502531746.jpg)
