28/08/2026
Tại sao làm thiết kế nhà ở lại khó?
——————————————————-
Năm 2018, trở lại làm thiết kế nhà ở, dù đã chuẩn bị tâm lý, tôi vẫn bị shock nặng!
Trước đó, mấy năm quản lý thiết kế cửa hàng chuỗi, nhàn và nhàm chán. Nhận diện chuỗi đã có, yêu cầu thiết kế rõ ràng, bảng vật tư sẵn. Tôi thậm chí đã làm mọi thứ ở mức độ tối ưu cao: sẵn dynamic components, chỉ việc gắp thả, nhập thông số.
Quay qua mảng nhà ở, chẳng có gì cả. Tính cá nhân hoá vô cùng cao, thửa đất muôn hình vạn trạng, gia chủ mỗi người một sở thích. Đặc biệt, rất ít nhà cung cấp vật liệu đã số hoá map, model, hoặc có spec đầy đủ. (Đó là lý do tôi vội vàng thành lập Gagoda, dự tính số hoá vật liệu và nội thất ở thị trường Việt Nam).
Sau 8 năm đeo đuổi ở mảng nhà ở, tôi vẫn thấy nó khó, thực sự khó :)))
Không phải chỉ ở phần số hoá vật tư, còn “n” thử thách khác chờ đợi bạn. Tôi so sánh một vài điểm khác biệt với các ngách khác để các bạn tham khảo. Tất nhiên, thiết kế nhà ở, vẫn có sức hút vô cùng lớn với kts. Phàm cái gì hút thì nó khó:
——————————————————-
1. CĐT chưa có kinh nghiệm, hoặc kinh nghiệm nửa vời
Khác với làm cửa hàng, văn phòng, CĐT mảng nhà ở, đa phần chưa có kinh nghiệm. Hoặc lần đầu xây nhà, hoặc xây sửa nhà thứ 2 sau 20 năm. Lúc này, biện pháp thi công khác, vật liệu cập nhật mới, công nghệ mới.
Thành ra, đề bài có khi còn chưa rõ ràng, chưa thực sự hiểu nhu cầu tương lai của gia đình mình. Một thử thách cho KTS khi phải “khai vấn” thay vì “tư vấn”.
Có vài CĐT có kinh nghiệm hơn. Nhưng rất cần trao đổi với KTS thay vì áp đặt. Bạn có thể biến chuyên gia thành thợ vẽ!
——————————————————-
2. CĐT hội đồng
Tôi gặp nhiều trường hợp, CĐT không phải một người, mà là cả hội đồng. Gia chủ, bố mẹ gia chủ, ông anh, bạn bè, thầy phong thuỷ, thậm chí là hàng xóm!
Tất nhiên, không thành vấn đề nếu hội đồng thống nhất được yêu cầu thiết kế. Khó khăn xảy đến khi kts phải đứng giữa giải quyết mâu thuẫn, hoặc các yêu cầu trái ngược nhau, vô nghiệm!
Cá biệt, có vài dự án, “chủ trì” không phải “chủ chi”, thành ra không có quyền quyết định. Mà “chủ chi” lại buông rèm nhiếp chính, khó trao đổi vô cùng.
Tư vấn cho khách hàng lớn tuổi, tôi luôn khuyên các cô chú để dành quyền quyết cho người thực sự sử dụng công trình lâu dài: các con các cháu.
——————————————————-
3. Sự đa dạng
Sự đa dạng về khách hàng, tính cách, nhu cầu, khiến mỗi công trình là một bài toán khác nhau. Nhiều dopamine nhưng là thử thách với KTS!
Đặc biệt ở Việt Nam, tôi nhận thấy nhu cầu cá nhân hoá rất cao. Ví như các căn hộ chung cư nhỏ, thực tế triển khai dạng modul có mẫu sẵn, sẽ tối ưu hơn rất nhiều so với việc thuê tư vấn thiết kế, thi công nội thất. Thực tế, mảng nội thất modul hay các thương hiệu nội thất bán sẵn ngày càng thui chột.
Các CĐT dù công trình nhỏ, vẫn thích may đo hơn đồ mua sẵn.
——————————————————-
4. Tâm lý làm nhà là việc lớn cả đời
Vì việc này, dẫn tới yêu cầu thiết kế khắt khe hơn các cửa hàng, văn phòng rất nhiều: Độ bền vững phải 50-100 năm Hoạt cảnh sử dụng tính cho 20-30 năm sau
Thực tế, có mấy ai đang ở trong ngôi nhà xây từ những năm 80-90 đâu. Như nhà bố mẹ tôi xây năm 2000, cũng đã phải “đại phẫu” vào năm kia. Công năng không còn phù hợp & hệ thống điện nước đã xuống cấp.
Về chất lượng, làm hàng quán dễ dàng được bỏ qua vài chi tiết hoàn thiện nếu thiết kế đủ bay và hấp dẫn.
Ngược lại, mở mảng nhà ở, bạn làm tốt 99 hạng mục, chỉ 1 hạng mục dở, nhiều CĐT sẽ đánh giá bạn là kts dở!
——————————————————-
5. Ngôi nhà cũng như con người, cần được bảo trì
Đợt rồi được tiếp cận với nhiều công trình biệt thực thô để hoang nhiều năm, tôi mới thấy rõ sức mạnh của thời gian. Nhà không có hơi người xuống cấp kinh khủng!
Rõ ràng, ngôi nhà, xe hơi, hay chính con người, cũng cần bảo trì.
Mưu cầu xây dựng một căn nhà mới mãi mãi, thật vô lý!
Cá nhân người thiết kế, tôi mong muốn một công trình bền vững, thân thiện, thể hiện sự chăm chút của gia chủ, hơn là một khối bê tông khô cứng.
——————————————————-
Hình ảnh trong bài: Tôi đến một quán cafe với thiết kế đầy thú vị ở Bali. Một quán cafe trên cây!
Tất nhiên, vật liệu được sử dụng là khung thép và gỗ, có thời gian hao mòn nhanh hơn BTCT.
Quán cũng không có cửa, thông với thiên nhiên, chịu nắng, gió, mưa táp, đồng nghĩa với không có điều hoà.
Một vài chỗ hoàn thiện chưa chỉn chu không làm giảm đi sự độc đáo và thu hút.
Tôi nghĩ đến những ao ước trước đó của mình về một ngôi nhà trên cây, nhà bánh chưng, nhà cây mận, nhà cây xoài…
